Nguyễn Đình Chiểu tự bạo dạn Trạch, hiệu Trọng Phủ, ân hận Trai. Sinh ngày một tháng 7 năm 1822, tại xã Tân Khánh, bao phủ Tân Bình, thị xã Bình Dương, thức giấc Gia Định (thuộc thành phố hồ chí minh ngày nay).

Bạn đang xem: Tiểu sử nhà thơ nguyễn đình chiểu: sự nghiệp sáng tác và cuộc đời

Cha ông thương hiệu Nguyễn Đình Huy, fan xã ý trung nhân Điền, thị trấn Phong Điền, tỉnh quá Thiên, (nay là làng mạc Phong An, huyện Phong Điền, TT-Huế), là thư lại Văn hàn ty của Tổng trấn Lê Văn Duyệt. Bà bầu là Trương Thị Thiệt, bạn làng Thanh Ba, thị xã Phước Lộc, huyện buộc phải Giuộc, thức giấc Gia Định.

Tuổi niên thiếu, Nguyễn Đình Chiểu từng chứng kiến cảnh đao binh của thôn hội thời điểm bấy giờ, nhất là cuộc khởi nghĩa của Lê Văn Khôi ngay tại nhà Định. Cuộc nổi dậy này sẽ khiến thân phụ ông quăng quật trốn ra Huế rồi bị cách chức. Năm 1833 phụ vương ông trở vào Nam, lấy ông ra gửi cho một người chúng ta ở Huế để tiếp tục việc học. Nguyễn Đình Chiểu sống ngơi nghỉ Huế từ 12 mang đến 19 tuổi.

Năm 1843 ông đỗ Tú tài sinh sống trường thi Gia Định, đúng vào thời điểm năm 21 tuổi. Lúc ấy, tất cả một công ty họ Võ hứa gả đàn bà cho ông.

Năm 1847 ông ra Huế học tập để đợi thi khoa Kỷ Dậu 1849. Nhưng còn chưa kịp thi thì được tin mẹ mất tại tp sài thành (1849). Trên tuyến đường trở về chịu tang mẹ, do thời huyết thất thường, vất vả cùng khóc yêu mến nhiều phải ông bệnh tật rồi mù cả song mắt. Trong thời gian nghỉ lại Quảng Nam trị bệnh, tuy bệnh dịch không hết, tuy thế ông đã làm được vị lương y truyền dạy nghề thuốc.

Đui mù, mất mẹ, hôn thê bội ước, cảnh công ty sa sút... ông tạm dừng hoạt động chịu tang cho tới năm 1851, ông mới mở trường dạy dỗ học và làm thuốc.

gắng : Nguyễn Đình Chiểu

Năm 1854, một người học trò thương hiệu là Lê Tăng Quýnh vì chưng cảm phục và chiều chuộng ông, cần đã xin mái ấm gia đình gả cô em gái lắp thêm năm của chính mình tên là Lê Thị Điền (1835 - 1886), fan Cần Giuộc (Long An), cho thầy.

Kể trường đoản cú đó, ngay gần chục năm sau, quanh đó đôi vấn đề trên ông còn biến đổi truyện thơ Lục Vân TiênDương từ bỏ - Hà Mậu, nhằm gửi gắm ý tứ cùng hoài bão của mình.

Ngày 17 tháng hai năm 1859, Pháp chiếm phần thành Gia Định. Ông cùng mái ấm gia đình chạy về quê vk ở làng Thanh Ba, huyện đề nghị Giuộc. Cũng tại chỗ đây, ông đã chế tạo Văn tế nghĩa sĩ cần Giuộc, được nhiều người review cao.

Khi 3 tỉnh giấc miền Đông lâm vào hoàn cảnh tay quân Pháp, không chịu đựng sống trong vùng bị chỉ chiếm đóng, Nguyễn Đình Chiểu cùng gia đình xuôi thuyền về làng An Đức, tổng Bảo An, tỉnh giấc Vĩnh Long (nay là huyện tía Tri, thức giấc Bến Tre). Trên đây, ông tiếp tục dạy học, bốc thuốc, đôi khi vẫn duy trì mối liên hệ với hồ hết sĩ phu yêu nước như Phan Văn Trị, Nguyễn Thông và các lực lượng chống chiến; từ chối trước gần như cám dỗ của đối phương<2>.

Thời gian này, Nguyễn Đình Chiểu sáng sủa tác các thơ văn bi thiết nhất, tiếc thương những đồng bào, chúng ta bè, nghĩa sĩ đã mất.

Ngày 3 tháng 7 năm 1888, ông mất tại bố Tri, Bến Tre. Bạn ta kể lại rằng ngày đưa đi an táng, cả cánh đồng an yên Đông, nay là An Đức, trắng xóa khăn tang của không ít người ái mộ ông:

Văn với Người


*

*

Mô tả về nhân bí quyết của Nguyễn Đình Chiểu, Nguyễn Văn Châu vẫn viết:

"Nhân biện pháp của Nguyễn Đình Chiểu là một minh chứng sống động về tính chất năng cồn của bé người. Cuộc đời dù nghiệt ngã, nhưng lại sự nghiệp của con bạn ấy không vì thế mà buông xuôi theo số phận. Quá qua số trời để đứng vững trước sóng gió của cuộc đời, chính là thái độ sống có văn hóa, là nhân bí quyết cao đẹp nhất của Nguyễn Đình Chiểu. Trên cương cứng vị của một công ty thơ, dòng sâu sắc, thâm nám thúy trong thơ văn của Nguyễn Đình Chiểu đó là chỗ chê khen, biểu dương với phê phán, yêu đương ghét rõ ràng, chánh tà minh bạch, đúng theo đạo lý, thuận tình người, theo chính xác mực văn hóa Việt Nam." Dù đui mà giữ đạo nhà Còn hơn gồm mắt ông phụ thân không thờ. Dù đui cơ mà khỏi danh nhơ Còn hơn gồm mắt ăn dơ tanh rình...

Sự đời thà từ trần đôi tròng thịt, Lòng đạo xin tròn một tờ gương.

Chở từng nào đạo thuyền không khẳm, Đâm mấy thằng gian cây viết chẳng tà.

Phạm thế Ngũ dấn xét:

"So với những trước tác của những nhà văn cùng thời, Nguyễn Đình Chiểu đã gồm một thái độ tích cực hơn, vị dân vì nước hơn. Tuy không đứng vào mặt hàng ngũ cố khí giới, nhưng ông khôn cùng có tình cảm với họ, chia sẻ với họ dòng hờn mất nước, lòng thù ghét quân địch và lũ hợp tác..."

Ghi nhận các thành tựu trong sự nghiệp văn học nghệ thuật của ông, trên trang web của tỉnh bến tre có bài viết:

"Truyện Lục Vân Tiên dài 2.083 câu thơ mà những nhà nghiên cứu cho là có mang tính chất tự truyện đã hối hả được thông dụng rộng rãi trong nhân dân, tốt nhất là làm việc Nam Kỳ. Truyện lên án bầy người độc ác, xấu xa, tráo trở, gian manh, bất nhân, bất nghĩa, đồng thời ngợi ca những tấm lòng nhân hậu, thủy chung." "Tác phẩm Dương Từ, Hà Mậu lâu năm 3.448 câu thơ kịch liệt công kích đạo Phật, đạo Thiên Chúa hiện nay như một mối nguy cơ cho khu đất nước. Phụ thuộc vào trí tưởng tượng cõi tục (thiên đường, địa ngục), tác giả làm cho nhân đồ gia dụng tự “giải mê" qua cuộc hành trình dài dài đi kiếm chân lý đầy gian khổ, rồi về bên trong sự liên minh của gia đình, xóm nước." "Năm 1859, giặc Pháp lấn chiếm Gia Định. Nhà thơ lánh về quê vợ ở đề xuất Giuộc (Long An). Âm vang của trận công đồn diệt bầy “Tây dương” tại vị trí đây vẫn gợi lên cảm giác để ông viết áng văn bất hủ ngợi ca những người dân nông dân chân đất anh hùng xả thân vày sự nghiệp cứu giúp nước: Văn tế nghĩa dân bị tiêu diệt trận buộc phải Giuộc..." "Ông là người bắt đầu cho loại văn chương yêu nước nước ta chống Pháp xâm lược ở nửa sau nắm kỷ XIX. Thơ văn ông lắp chặt với những đổi thay cố to đùng của giang sơn lúc bấy giờ. Đó là:Chạy Tây (1859), Văn tế nghĩa dân bị tiêu diệt trận buộc phải Giuộc (1861), Cáo thị, Thảo thử hịch", Thư gửi mang đến em, Mười hai bài bác thơ điếu Trương Định (1864), Mười hai bài xích thơ điếu Phan Tòng (1868), Văn tế nghĩa sĩ trận vong Lục thức giấc (1874) cùng hai tập truyện thơ dài Dương trường đoản cú - Hà Mậu Ngư tiều y thuật vấn đáp..." "Cảm hứng chủ đạo của thơ văn ông ở quá trình đầu là cảm xúc đạo lý và yếu tố này vẫn được thổi lên thành trữ tình đạo lý đầy nhân nghĩa, thảo ngay, đồng thời cũng giàu chất phê phán, thịnh nộ trước những điều bất nhân, bất nghĩa như ông đã tự bạch:" Nói ra thì nước đôi mắt trào, Tấm lòng ưu núm biết lúc nào rồi...

Xem thêm: Hãy Trình Bày Vòng Đời Của Sán Lá Gan ? Hãy Trình Bày Vòng Đời Của Sán Lá Gan


"Những sản phẩm ở tiến độ sau - thời kỳ tổ quốc bị xâm chiếm - của ông là những trang bất hủ ngợi ca trận đánh đấu oanh liệt của nhân dân ta kháng xâm lược phương Tây ngay lập tức từ bắt đầu chúng đặt chân lên nước nhà ta (Phạm Văn Đồng)

Tóm lại, biến đổi của ông gồm nhiều thể loại, thể tài, trong những số đó thành công nghệ thuật nổi bật nhất là truyện thơ Nôm với văn tế Nôm. Ngôn ngữ thẩm mỹ và nghệ thuật bình dị, nhiều tính nhân dân thuộc những mẫu nhân đồ vật sinh động trong vô số thể loại, khiến cho chơ ngòi cây bút của ông bao gồm sức thu hút mạnh khỏe người đọc, độc nhất là đối với nhân dân miền Nam. Chế tạo của Nguyễn Đình Chiểu đã góp phần bồi đắp vai trung phong hồn dân tộc, nâng vị trí của văn học miền nam bộ lên ngang khoảng văn học cả nước. Ông là người kết thúc một cách tỏa nắng rực rỡ văn học của giai đoạn trước đó và bắt đầu cho dòng văn chương yêu thương nước phòng xâm lược.