Nguyên tử là những hạt rất nhỏ tồn tại hầu hết trong các dạng vật chất. Hạt nhân nguyên tử chiếm khối lượng chủ yếu trong cấu tạo nguyên tử. Đây được xem là đề tài nghiên cứu vô cùng quan trọng đến sự phát triển của nhiều lĩnh vực hiện nay. Trong bài viết sau, usogorsk.com Education sẽ cùng với các em tìm hiểu chi tiết hơn về khái niệm và cấu tạo của hạt nhân nguyên tử.

Bạn đang xem: Ký hiệu nguyên tử khối


*

Hạt nhân nguyên tử là cấu trúc vật chất đậm đặc (mật độ có thể đạt đến 100 triệu tấn/cm3), chiếm gần như là toàn bộ khối lượng của nguyên tử. Theo một số hiểu biết hiện nay thì kích thước của hạt nhân nguyên tử nằm trong vùng giới hạn có bán kính khoảng 10– 15m.

Hạt nhân nguyên tử có cấu tạo từ những hạt nào?

Hạt nhân nguyên tử được cấu tạo từ 2 loại hạt proton và nơtron

Hạt Proton: Proton có nghĩa là “thứ nhất” trong tiếng Hy Lạp. Đây là hạt mang điện tích +1 và có khối lượng xấp xỉ bằng 1.67262158 × 10-27 kg (938.278 MeV/c2).Hạt Nơtron: Loại hạt này không mang điện tích và có khối lượng gần bằng 1.67492716 × 10-27 kg (939.571 MeV/c2), lớn hơn khối lượng của proton.

Các lý thuyết liên quan đến hạt nhân nguyên tử

Nguyên tố hóa học


*
Định nghĩa

Nguyên tố hóa học được hiểu là các nguyên tử có cùng điện tích hạt nhân với nhau (cùng Z). Đến ngày nay, người ta đã biết đến 94 nguyên tố hóa học có trong tự nhiên và 24 nguyên tố nhân tạo được tạo ra từ các phòng thí nghiệm hạt nhân (tổng cộng 118 nguyên tố).


Ví dụ: Tất cả các nguyên tử có cùng số đơn vị điện tích hạt nhân là 8 đều thuộc nguyên tố Oxi, chúng đều có 8 proton và 8 electron.

Số hiệu nguyên tử
*

Số hiệu nguyên tử chính là số đơn vị điện tích hạt nhân của nguyên tố đó. Kí hiệu là Z.

Ký hiệu nguyên tử

Những đặc trưng cơ bản của nguyên tử là số khối và số đơn vị điện tích hạt nhân. Do vậy, để kí hiệu nguyên tử người ta thường đặt các chỉ số đặc trưng ở bên trái kí hiệu nguyên tố X (số khối A ở phía trên và số hiệu nguyên tử Z ở phía dưới) là:


*

Từ ví dụ trên, ta biết được số khối của nguyên tử Natri là 23 và số hiệu nguyên tử là 11. Vì vậy, số đơn vị điện tích hạt nhân của Na là 11 (có 11 proton và 11 electron) và trong hạt nhân có 12 notron.

Đồng vị

Các nguyên tử có cùng một nguyên tố hóa học có thể có số khối khác nhau (vì hạt nhân của nguyên tử đó có số proton giống nhau) nhưng có thể có số nơtron khác nhau.

Các đồng vị của cùng một nguyên tố hoá học thường là những nguyên tử giống nhau số proton và khác số nơtron. Chúng được xếp vào cùng 1 ô nguyên tố trong bảng hệ thống tuần hoàn hóa học.

Do vậy, số khối của các đồng vị cũng sẽ khác nhau.

* Lưu ý: Ngoài tự nhiên có khoảng 340 đồng vị, và người ta còn tổng hợp thêm 2400 đồng vị nhân tạo dùng trong y học, nông nghiệp.

Ví dụ: Nguyên tố Hidro (H2) có 3 đồng vị như sau:


*

Nguyên tử khối

Nguyên tử khối chính là khối lượng tương đối của một nguyên tử và cho biết khối lượng của nguyên tử đó nặng bao nhiêu lần đơn vị khối lượng nguyên tử.


Khối lượng của một nguyên tử bằng tổng khối lượng của proton + nơtron + electron trong nguyên tử đó. Nhưng bởi vì khối lượng của electron quá nhỏ bé so với hạt nhân nên thường khối lượng một nguyên tử coi như bằng hạt nhân nguyên tử đó.

Vì vậy, nguyên tử khối được xem như bằng số khối (A).

Ví dụ: Xác định nguyên tử khối của P biết rằng P có N = 16 và Z = 15

Vậy nguyên tử khối của P là 31.

Nguyên tử khối trung bình

Trong tự nhiên, nhiều nguyên tố hóa học tồn tại nhiều đồng vị nên nguyên tử khối của các nguyên tố này là nguyên tử khối trung bình của các đồng vị đó.

Giả sử một nguyên tố bất kì có 2 đồng vị X và Y, X là nguyên tử khối của đồng vị X và Y là nguyên tử khối của đồng vị Y, a là phần trăm số nguyên tử của X và b là phần trăm số nguyên tử của Y. Do đó, ta được công thức tính nguyên tử khối trung bình của A là:


Học livestream trực tuyến Toán – Lý – Hóa – Văn bứt phá điểm số 2022 – 2023 tại usogorsk.com Education

usogorsk.com Education là nền tảng học livestream trực tuyến Toán – Lý – Hóa – Văn uy tín và chất lượng hàng đầu Việt Nam dành cho học sinh từ lớp 8 đến lớp 12. Với nội dung chương trình giảng dạy bám sát chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, usogorsk.com Education sẽ giúp các em lấy lại căn bản, bứt phá điểm số và nâng cao thành tích học tập.

Tại usogorsk.com, các em sẽ được giảng dạy bởi các thầy cô thuộc TOP 1% giáo viên dạy giỏi toàn quốc. Các thầy cô đều có học vị từ Thạc Sĩ trở lên với hơn 10 năm kinh nghiệm giảng dạy và có nhiều thành tích xuất sắc trong giáo dục. Bằng phương pháp dạy sáng tạo, gần gũi, các thầy cô sẽ giúp các em tiếp thu kiến thức một cách nhanh chóng và dễ dàng.

usogorsk.com Education còn có đội ngũ cố vấn học tập chuyên môn luôn theo sát quá trình học tập của các em, hỗ trợ các em giải đáp mọi thắc mắc trong quá trình học tập và cá nhân hóa lộ trình học tập của mình.


Với ứng dụng tích hợp thông tin dữ liệu cùng nền tảng công nghệ, mỗi lớp học của usogorsk.com Education luôn đảm bảo đường truyền ổn định chống giật/lag tối đa với chất lượng hình ảnh và âm thanh tốt nhất.

Nhờ nền tảng học livestream trực tuyến mô phỏng lớp học offline, các em có thể tương tác trực tiếp với giáo viên dễ dàng như khi học tại trường.

Khi trở thành học viên tại usogorsk.com Education, các em còn nhận được các sổ tay Toán – Lý – Hóa “siêu xịn” tổng hợp toàn bộ công thức và nội dung môn học được biên soạn chi tiết, kỹ lưỡng và chỉn chu giúp các em học tập và ghi nhớ kiến thức dễ dàng hơn.

Xem thêm: Soạn Văn 9 Các Thành Phần Biệt Lập Ngắn Nhất, Soạn Bài Các Thành Phần Biệt Lập Ngắn Nhất

usogorsk.com Education cam kết đầu ra 7+ hoặc ít nhất tăng 3 điểm cho học viên. Nếu không đạt điểm số như cam kết, usogorsk.com sẽ hoàn trả các em 100% học phí. Các em hãy nhanh tay đăng ký học livestream trực tuyến Toán – Lý – Hóa – Văn lớp 8 – lớp 12 năm học 2022 – 2023 tại usogorsk.com Education ngay hôm nay để được hưởng mức học phí siêu ưu đãi lên đến 39% giảm từ 699K chỉ còn 399K.